Skip to main content

Przydzielanie stanowisk

W realnym świecie stanowiska postojowe przydzielane są liniom lotniczym oraz obsługiwanym przez nie statkom powietrznym z uwzględnieniem wielu czynników, takich jak typ samolotu, przewidywany czas postoju, obsługiwane kierunki lotów (np. Schengen / Non-Schengen) czy chociażby koszty, jakie linia musi ponieść w związku z korzystaniem z konkretnych udogodnień technicznych (np. rękaw). Sieć VATSIM rządzi się swoimi prawami i jako kontroler często nie mamy wpływu na to, na jakim stanowisku postanowi zalogować się dany pilot. Możemy podjąć interwencję (zwracając się do pilota z prośbą o ponowne zalogowanie się do sieci na prawidłowym stanowisku), jeśli ktoś pojawi się na stanowisku wyraźnie niedopasowanym do typu samolotu, jaki wybrał na dany lot.

Nieco łatwiej sytuacja wygląda w przypadku przylotów, gdyż wówczas oprogramowanie EuroScope na podstawie umieszczonych w pliku sektora algorytmów automatycznie dopasowuje stanowisko przynajmniej pod kątem kategorii samolotu i ograniczeń zapisanych w konfiguracji lotniska, a na lotniskach z wydzielonymi strefami Schengen / Non-Schengen (np. EPWA), bierze pod uwagę również ten czynnik. Numer proponowanego stanowiska pojawia się w kolumnie stand na liście ARRIVAL LIST.

[SCREEN Z ARRIVAL LISTY]

Oczywiście ostatecznie to kontroler decyduje o przydziale stanowiska - pilot może poprosić o konkretne stanowisko, inne niż to przydzielone przez oprogramowanie, albo może okazać się, że w trakcie kołowania na stanowisku wskazanym przez EuroScope ktoś się zalogował i konieczne będzie sprawne podjęcie samodzielnej decyzji o przydzieleniu nowego miejsca postojowego. Trzeba zatem wiedzieć, jak przydzielić prawidłowy "stand".

W jaki sposób możemy sprawdzić, czy konkretne stanowisko jest odpowiednie dla danego samolotu? Z pomocą przyjdą nam dokumenty przywołane w części 1.1 PODSTAWOWE DANE O LOTNISKACH - GDZIE SZUKAĆ INFORMACJI. Dla przypomnienia, karty związane z operacjami naziemnymi na lotnisku (karta lotniska, stanowiska, karty ukazujące układ poszczególnych płyt postojowych) zazwyczaj znaleźć można podążając ścieżką AIP IFR -> CZĘŚĆ 3 - LOTNISKA (AD) -> EPKK -> EPKK 2 oraz EPKK 4. Zawsze warto również zaznajomić się z sekcją opisową EPKK 1, zwłaszcza częściami 2.20, 2.21, 2.22 oraz 2.23.

Czego możemy dowiedzieć się np. o lotnisku Kraków-Balice patrząc na w/w karty oraz zapisy?

  • karta EPKK AD 2 to AERODROME CHART, czyli karta przedstawiająca ogólny układ lotniska; zawiera również zapisy o szerokości poszczególnych dróg kołowania
  • karta EPKK AD 4 to AIRCRAFT PARKING CHART, czyli karta dokładniej ukazująca poszczególne stanowiska, wraz z tabelą zawierającą w kolumnie ACFT REF. CODE literę od A do F - jest to litera kodu referencyjnego ICAO (Aircraft Reference Code), określająca maksymalną rozpiętość skrzydeł oraz rozstaw kół podwozia głównego statku powietrznego, dla którego przeznaczone jest dane stanowisko (np. litera C oznacza rozpiętość skrzydeł od 24 do 36 metrów a rozstaw kół podwozia głównego od 6 do 9 m - to najpopularniejsze na Balicach samoloty, np. Airbus A320 czy Boeing 737)
  • w części EPKK AD 2.20 LOKALNE PRZEPISY DLA LOTNISKA odnajdziemy również w punkcie 3.1 PROCEDURY DOTYCZĄCE KOŁOWANIA następujące informacje: (...) TWY Z4, TWY Z5 i TWY Z6 dostępne dla statków powietrznych o rozpiętości skrzydeł do 52 m. TWY T i TWY S dostępne dla samolotów o rozpiętości skrzydeł 36 m. (...)

Zgodnie z zasadą „as real as it gets” na VATSIM staramy się przestrzegać procedur obowiązujących w rzeczywistości. W związku z tym B789 (Dreamliner o rozpiętości skrzydeł przekraczającej 60 m) zaparkowany przy rękawie na stanowisku nr 5 powinien spodziewać się wypchnięcia dziobem na zachód a następnie kołowania do punktu oczekiwania przed pasem 25 drogami Z, W, B i A, ponieważ drogi Z4, Z5 i Z6 są niedostępne dla samolotów o rozpiętości skrzydeł powyżej 52 m. Stojący obok B738, którego rozpiętość skrzydeł nie przekracza 36 m, może natomiast zostać wypchnięty dziobem na wschód i kołować do tego samego miejsca drogami Z oraz A.

Samo dopasowanie stanowiska do rozmiarów samolotu nie zawsze oznacza, że jest ono optymalnym wyborem. Na wielu lotniskach obowiązuje tzw. system preferencyjny, w ramach którego określonym przewoźnikom przypisane są preferowane stanowiska postojowe. Wynika to m.in. z lokalizacji zaplecza technicznego, organizacji obsługi naziemnej czy zawartych umów handlowych. Przykładowo samoloty bazowego przewoźnika mogą być kierowane przede wszystkim na stanowiska znajdujące się najbliżej terminala lub wykorzystywanej przez niego części lotniska (np. w pobliżu hangarów, jeśli dany przewoźnik ma takowe na lotnisku), podczas gdy przewoźnicy okazjonalni kierowani są na pozostałe dostępne stanowiska spełniające wymagania techniczne. W sieci VATSIM nie ma obowiązku odwzorowywania takich przydziałów z pełną dokładnością, jednak warto je uwzględniać, jeżeli są opisane w lokalnych materiałach operacyjnych lub powszechnie stosowane na danym lotnisku. W przypadku kilku dostępnych stanowisk odpowiednich pod względem rozmiaru samolotu należy w pierwszej kolejności rozważyć stanowisko preferowane dla danego przewoźnika, a dopiero w dalszej kolejności korzystać z pozostałych opcji. Jeżeli naprawdę chcemy zwiększyć realizm operacji, warto w miarę możliwości obserwować ruch na lotnisku czy to na żywo, czy też np. na flightradar24 i przydzielać samolotom na VATSIM stanowiska w sposób jak najbardziej zbliżony do tego obowiązującego w prawdziwym świecie. Jako przykład może posłużyć Wizz Air na lotnisku Kraków-Balice. Jeżeli tylko pozwala na to sytuacja operacyjna, preferowanymi stanowiskami dla tego przewoźnika są te o numerach 9–12. Należy pamiętać, że system preferencyjny ma charakter pomocniczy. W pierwszej kolejności stanowisko musi spełniać wszystkie ograniczenia techniczne i operacyjne (rozmiar samolotu, dostępność dróg kołowania, podział Schengen / Non-Schengen itp.), a dopiero spośród stanowisk spełniających te wymagania warto wybierać te preferowane przez danego przewoźnika.