Skip to main content

1. Sprawdzenie poprawności planu lotu.

Jednym z pierwszych i kluczowych obowiązków kontrolera ruchu lotniczego na pozycji delivery jest weryfikacja planu lotu złożonego przez pilota. Prawidłowy plan lotu gwarantuje bezpieczną separację, płynność ruchu w przestrzeni powietrznej oraz daje informacje o zamiarach pilota. Kontroler ma obowiązek sprawdzić i w razie potrzeb poinformować pilota o ewentualnych nieprawidłowościach przed wydaniem zezwolenia na lot.

1. 1. Znak wywoławczy.​

Znak wywoławczy w planie lotu może składać się z maksymalnie 7 znaków alfanumerycznych (bez użycia łączników lub symboli specjalnych) i przybierać jedną z następujących form:

  • zaakceptowany przez ICAO oznacznik użytkownika, po którym następuje identyfikator lotu (np. KLM511, LOT2PZ, WZZ25),

  • znak oznaczający narodowość lub wspólne oznaczenie i znak rejestracyjny statku powietrznego (np. EIAKO, SPKNA, N2567GA).

1. 2. Przepisy wykonywania lotu.​

Jeżeli chodzi o przepisy według których pilot wykonuje lot, to w zasadzie na Vatsim mamy do wyboru I-IFR lub V-VFR. Warto zweryfikować to patrząc np. na trasę i gdy pojawiłyby sie jakieś wątpliwości co do tego czy jest to prawdiłowo uzupełnione to warto zapytać pilota czy napewno chce wykonywać lot tak jak to wypełnił w planie lotu. W przypadku lotu VFR trzeba pamiętać że może on być wykonywany w warunkach VMC (wyjątek - lot specjalny VFR).

1. 3. Typ statku powietrznego oraz kategoria turbulencji w śladzie areodynamicznym.​

Typ statku powietrznego zawiera od 2 do 4 znaków. Należy wpisać właściwy oznacznik zgodnie z dokumentem ICAO Doc 8643 (Aircraft Type Designators). Jeżeli dla danego typu nie przydzielono oficjalnego oznacznika, należy wpisać ZZZZ, a w polu remarks podać pełną nazwę konstrukcji, poprzedzając ją słowem kluczowym TYP/.

Kategoria turbulencji w śladzie aerodynamicznym wpisywana jest po ukośniku definiującym typ statku powietrznego. Należy wprowadzić jednoznakowe oznaczenie kategorii śladu aerodynamicznego, określone na podstawie maksymalnej certyfikowanej masy startowej:

  • J (SUPER) typy statków powietrznyuch określone w ICAO Doc 8643 (Aircraft Type Designators),
  • H (CIĘŻKI) >136000kg z wyjątkiem typów statków powietrznych określonych w ICAO Doc 8643 (Aircraft Type Designators),
  • M (ŚREDNI) 7000kg>136000kg,
  • L (LEKKI) >=7000kg.

1. 4. Wyposażenie i możliwości.​

Deklaracja wyposażenia w planie lotu potwierdza spełnienie trzech warunków:

  • obecność na pokładzie sprawnego i certyfikowanego wyposażenia,
  • posiadanie przez załogę odpowiednich uprawnień i kwalifikacji do jego obsługi,
  • uzyskanie stosownych zatwierdzeń operacyjnych (upoważnień) od właściwego organu nadzoru lotniczego (jeśli są wymagane).

Prawidłowe podanie wyposażenia:

  • N – wpisuje się, jeżeli na pokładzie nie ma wyposażenia w pomoce COM/NAV/podejścia dla zamierzonej trasy lotu lub wyposażenie takie jest niesprawne,

  • S - wpisuje się, jeżeli na pokładzie znajduje się sprawne standardowe wyposażenie w pomoce COM/NAV/podejścia dla zamierzonej trasy lotu. Za standardowe wyposażenie uważa się VHF RTF, VOR i ILS, chyba że właściwa władza ATS ustaliła inną kombinację,

  • oraz/lub wpisać jedną lub więcej z następujących liter w celu podania posiadanego i sprawnego wyposażenia i możliwości COM/NAV/podejścia:

    [tabelka z oznaczeniami wyposażenia]

Wyposażenie i możliwości dozorowania:

  • N - jeżeli dla trasy, po której ma być wykonany lot, brak jest wymaganego wyposażenia dozorowania lub jest ono niesprawne,

  • A - transponder mod A,

  • C - transponder mod A + C.

    [oznaczenia dla modu S]

1. 5. Lotnisko odlotu, przylotu, zapasowe oraz EOBT.​

Zarówno dla lotniska do odlotu, przylotu oraz zapasowego wpisuje sie przyjęty przez ICAO czteroliterowy wskaźnik lokalizacji lotniska określony w Doc 7910. W przypadku gdy taki wskażnik nie został przydzielony zapisuje się ZZZZ oraz podaję nazwe lotniska lub w przypadku terenu przygodnego np. pobliską miejscowość w polu remarks poprzepodzoną odpowiednio skrótem DEP/, DEST/ lub ALTN/.

EOBT - estimated off-block time. Jest to przewidywany czas w którym SP opóści swoje stanowisko postojowe czy to przez wypychanie lub kołowania w przypadku stanowisk przelotowych. KRL wydaje zezwolenie na lot najwcześniej 30 minut przed EOBT. W przypadku gdy EOBT jest w przeszłości, pilota powiadamia się o wygaśnięciu ważności jego planu lotu oraz obowiązku wysłania nowego z prawidłowym EOBT.

1. 6. Trasa​

KRL ma obowiązek sprawdzić prawidłowość trasy do granic polskiego FIRu (zalecane sprawdzenie całej trasy). W trasie mogą znaleźć się:

  • pomoce radionawigacyjne np. VOR, NDB,
  • określone punkty nawigacji obszarowej np. BAVOK,
  • opisane punkty VFR zgodnie z AIP:
    • ICAOx – np. EPKTB – jako punkt VFR BRAVO dla lotniska EPKT,
    • AICAO – np. AEPKT – Punkt referencyjny lotniska EPKT,
  • nazwy geograficzne miejscowości, o ile zapisane są w odpowiednim formacie:
    • Route: 5020N01912E w sekcji Remarks: 5020N01912E KATOWICE,
    • Route: 5020N01912E(Katowice),
  • dowolny inny punkt opisany współrzędnymi, np.: Route: 5018N01857E, w sekcji Remarks: 5018N01857E PARK SLASKI CHORZOW,
  • pomiędzy punktami wpisuje się drogi lotnicze lub gdy lot nie odbywa sie nimi to między punktami należy wpisać DCT z wyjatkiem - nie wpisujemy DCT między kolejnymi punktami wyznaczonymi współrzędnymi lub namiarem i odległością od pomocy nawigacyjnej.

Należy również sprawdzić czy:

  • trasa nie posiada punktów terminalowych np. WA901, OFFUK,
  • rasa nie posiada SID oraz STAR dla polskich lotnisk(w zależności od państawa czasami wpisuje się je do trasy).

Punkt, w którym planowane jest rozpoczęcie zmiany prędkości (o 5% TAS lub 0,01 Macha lub więcej) lub zmiany poziomu, oznacza sie w nastepujący sposób np. MAY/N0305F180, HADDY/N0420F330.

Punkt, w którym jest planowana zmiana przepisów wykonywania lotu, oznacza się stosując odstęp oraz jeden z następujących skrótów:

  • VFR — gdy ma nastąpić zmiana z IFR na VFR np. KK659 VFR,
  • IFR — gdy ma nastąpić zmiana z VFR na IFR np. OFFUK IFR.

Warto również wspomnieć o wskażniku STAY. Służy wpisaniu do planu lotu opóźnień wynikających z innych działań w locie np.: krąg nadlotniskowy, zrzut skoczków spadochronowych oraz wiele innych. Pawidłowy zapis wygląda następująco Route: EPKKB STAY1/0020 EPKKB, w sekcji Remarks: STAYINFO1/BIRD PHOTOGRAPHY. Oznacza to opóźnienie trwające 20 minut zaczynające się i kończące się w punkcjie BRAVO lotniska Kraków Balice, w polu remarks możemy doczytać że opóźnienie wynika z fotografowania ptaków.

1. 7. Poziom przelotu.​

Należy sprawdzić czy poziom przelotu został prawidłowo dobrany(patrz 5. Przydział poziomów lotu.).

1. 8. Remarks.​

W polu remarks piloci zamieszczają dodatkowe informacje. Oprócz tego co zostało już wymienione mogą pojawić się tam informacje o NEWBIE PILOT czy to jak się czyta dany znak wywoławczy. Właśnie dlatego zawsze warto tam zerknąć bo może to poprawić świadomość sytuacyjną KRL.