CTR - strefa kontrolowana lotniska
Poza zapewnianiem bezpiecznego wykorzystania drogi startowej, kontroler TWR odpowiada również za organizację ruchu lotniczego w przestrzeni kontrolowanej lotniska (CTR). W Polsce przestrzeń CTR wszystkich kontrolowanych lotnisk cywilnych ma klasę D, co oznacza, że kontroler zapewnia służbę kontroli ruchu lotniczego zarówno dla lotów IFR, jak i VFR, zgodnie z zasadami obowiązującymi dla tej klasy przestrzeni.
W praktyce oznacza to przede wszystkim organizację ruchu VFR w CTR w taki sposób, aby mógł on wykonywać lot bezpiecznie i sprawnie, nie powodując jednocześnie konfliktów z ruchem IFR wykonującym podejścia i odloty. W przeciwieństwie do zarządzania drogą startową, gdzie większość decyzji dotyczy serii pojedynczych operacji, zarządzanie ruchem w CTR wymaga ciągłego przewidywania wzajemnego wpływu wszystkich statków powietrznych znajdujących się w przestrzeni kontrolowanej lotniska.
Zakres odpowiedzialności kontrolera TWR w CTR
W przestrzeni klasy D kontroler TWR odpowiada za organizację ruchu lotniczego w granicach podlegającego mu CTR. W szczególności obejmuje to:
- wydawanie zezwoleń i instrukcji dla statków powietrznych wykonujących lub planujących wykonywać lot w CTR;
- organizację ruchu VFR i IFR (w tym przejścia VFR -> IFR oraz IFR -> VFR);
- prowadzenie ruchu w kręgu nadlotniskowym;
- przekazywanie informacji o ruchu oraz ostrzeżeń o możliwych konfliktach;
- zapewnianie separacji zgodnie z obowiązującymi przepisami;
- koordynację z sąsiednimi organami ATS.
W przestrzeni klasy D zapewnia się służbę kontroli ruchu lotniczego wszystkim lotom. Loty IFR są separowane od innych lotów IFR. Pilotom wykonującym loty IFR przekazuje się informacje o ruchu VFR oraz – na żądanie – rady dla zapobieżenia kolizji. Pilotom wykonującym loty VFR przekazuje się informacje o pozostałym ruchu oraz – na żądanie – rady dla zapobieżenia kolizji. Kontroler powinien pamiętać, że w przestrzeni klasy D nie zapewnia separacji pomiędzy lotami VFR ani pomiędzy lotami VFR i IFR. Nie zwalnia go to jednak z obowiązku właściwej organizacji ruchu oraz przekazywania informacji o ruchu zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Lot VFR w CTR
Obsługa lotów VFR w CTR omówiona jest całościowo w odrębnym artykule.
ToDo Wstawić link do artykułu, gdy będzie gotowy.
Procedury lokalne
Kontroler TWR powinien znać przebieg lokalnych tras dolotowych i odlotowych VFR, położenie punktów VFR oraz stref o ograniczonym lub zakazanym ruchu, jak również inne obowiązujące procedury opublikowane dla danego lotniska. Pozwala to prowadzić ruch w sposób przewidywalny zarówno dla pilotów, jak i dla innych organów ATS, a także ogranicza ryzyko konfliktów z ruchem IFR wykonującym podejścia i odloty.
Głównym źródłem tych informacji jest AIP Polska oraz aplikacje umożliwiające wyświetlanie map lotniczych, w szczególności kart Visual Operation Chart.
Na wielu lotniskach publikowane są zalecane lub obowiązkowe trasy dolotowe i odlotowe VFR. Kontroler powinien znać ich przebieg i, o ile sytuacja operacyjna nie wymaga inaczej, prowadzić ruch zgodnie z opublikowanymi procedurami. Na lotniskach, dla których nie opublikowano takich tras, sposób dolotu i odlotu wynika z bieżącej organizacji ruchu. Szczegółowe procedury VFR publikowane są indywidualnie dla każdego lotniska kontrolowanego w AIP Polska. Przykładowo dla lotniska Kraków-Balice w EPKK AD 2.20.3 opublikowany jest zapis, że doloty i odloty z kierunku południowego odbywają się wyłącznie przez punkty SIERRA oraz KILO.