DCL i PDC
Zezwolenie na lot można wydać nie tylko drogą głosową, ale również elektronicznie. Można to zrobić w jednym z dwóch standardów: DCL lub PDC.
Departure Clearance (DCL)
Departure Clearance (DCL) jest usługą opartą o CPDLC (Controller–Pilot Data Link Communications), która umożliwia przekazanie pilotowi zezwolenia na lot w formie wiadomości tekstowej.
Po nawiązaniu połączenia CPDLC pilot może wysłać prośbę o wydanie zezwolenia. Kontroler przygotowuje je i przesyła drogą cyfrową, a pilot potwierdza jego otrzymanie bez konieczności używania częstotliwości radiowej.
DCL przekazuje dokładnie te same informacje, które zostałyby wydane drogą głosową, między innymi:
- procedurę SID,
- poziom początkowy,
- kod transpondera,
- ewentualne dodatkowe instrukcje.
Zalety DCL
- odciąża częstotliwość radiową,
- eliminuje ryzyko błędnego zrozumienia zezwolenia,
- pozwala pilotowi w każdej chwili wrócić do otrzymanej wiadomości,
- usprawnia pracę podczas dużego natężenia ruchu.
Pre-Departure Clearance (PDC)
Pre-Departure Clearance (PDC) również służy do przekazywania pilotowi zezwolenia IFR przed odlotem, jednak działa w inny sposób niż DCL.
W systemie PDC zezwolenie jest generowane i dostarczane pilotowi za pośrednictwem dedykowanych systemów operacyjnych. Nie jest ono elementem komunikacji CPDLC pomiędzy pilotem i kontrolerem.
PDC stosowane jest przede wszystkim przez operatorów posiadających odpowiednią infrastrukturę umożliwiającą odbiór takich wiadomości jeszcze przed uruchomieniem łączności z kontrolą ruchu lotniczego.
Gdzie stosuje się PDC? PDC wykorzystywane jest głównie w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Korzystają z niego przede wszystkim operatorzy komercyjni posiadający odpowiednie systemy operacyjne.
Różnice pomiędzy DCL i PDC
| DCL | PDC |
|---|---|
| Oparte o komunikację CPDLC. | Nie wykorzystuje komunikacji CPDLC. |
| Zezwolenie wysyłane jest bezpośrednio przez kontrolera. | Zezwolenie dostarczane jest przez dedykowane systemy operacyjne. |
| Pilot komunikuje się z organem ATC poprzez wiadomości CPDLC. | Pilot otrzymuje gotowe zezwolenie bez prowadzenia wymiany wiadomości z kontrolerem. |
Połączenie się z CPDLC
Korzystanie z funkcji DCL jest bardzo proste. Do poprawnego działania tego systemu potrzebny jest kod Hoppie, który możesz uzyskać na stronie Hoppie's ACARS
Kod należy skopiować z otrzymanego maila, oraz wkleić go do pliku TopSkyCPDLChoppieCode.txt, który możesz znaleźć w EPWW\Plugins\TopSky\TWR oraz EPWW\Plugins\TopSky\RADAR.
Po zalogowaniu do sieci w lewym górnym rogu pokaże się okienko CPDLC Setting.
Jeżeli takie okienko się nie pojawi, lub jeżeli je zamkniesz i chcesz je ponownie otworzyć, możesz to zrobić w następujący sposób:
- wykorzystując POLAND TWR ATOS/DARK przechodząc w widok EPWW_TWR (klikając F1 > 1) a następnie z paska TopSky wybrać Setup a następnie CPDLC Setting....
- wykorzystując POLAND RADAR z paska TopSky wybrać Setup a następnie CPDLC Setting....
Aby poprawnie połączyć się do CPDLC, musisz upewnić się, że zaznaczona jest funkcja DCL/PDC, że wpisany jest Logon Code (jeżeli kod Hoppie został zapisany w pliku wyżej wskazanym, to pole będzie już automatycznie uzupełnione), oraz że wpisany jest poprawny login. Pole "Login" powinno się wypełnić automatycznie.
Kontroler wydający zezwolenia powinien być połączony z loginem odpowiadający danemu lotnisku. Przykład: jeżeli zalogowane jest: EPWA_DEL, EPWA_GND, EPWA_TWR, to kontroler EPWA_DEL powinien podłączyć CPDLC z loginem EPWA. Loginy obowiązują odpowiednio dla każdego lotniska (np. na EPGD login to EPGD, na EPKK login to EPKK).
Jeżeli wszystko jest dobrze ustawione, klikamy "Connect" i wszystko mamy podłączone! Teraz czekamy, aż załoga wyśle prośbę o zezwolenie na lot.
Wydawanie zezwolenia przez DCL w praktyce
Gdy załoga wyśle prośbę przez DCL, to w Departure List ukaże nam się żółta litera R w polu C (Clearance Receive Flag).

Aby otworzyć okno DCL celem wysłania zezwolenia, należy prawym przyciskiem myszy nacisnąć na literę R.
Jeśli omyłkowo klikniesz wcześniej w to samo miejce lewym przyciskiem myszy, okno DCL może się nie otworzyć mimo braku jakichkolwiek widocznych zmian na Departure List. Rozwiązaniem problemu może być ponowne kliknięcie w kolumnie C (Clearance Receive Flag) lewym przyciskiem myszy. Wówczas kolejne kliknięcie prawym przyciskiem powinno otworzyć okno DCL.
Okno Departure Clearance wygląda następująco:
Pierwsza część From a/c, pokazuje nam, co pilot zgłasza: Gate - stanowisko, na którym stoi, ATYP - Aircraft Type, czyli rodzaj statku powietrznego, ADES - Destination Airport, czyli lotnisko docelowe, ATIS - Informacja ATIS, z którą pilot jest zapoznany.
W tym wypadku widzimy, że LOT619 stoi na stanowisku 411, prosi o zezwolenie na lot do LGIR (Heraklion) i będzie lecieć Embraerem E195, a załoga zapoznała się z informacją U.
Poniżej widzimy pole To a/c. Sa to informacje wysyłane do pilota. RWY - pas z którego odbędzie się odlot, SID - procedura odlotowa SID, AHDG - OPCJONALNIE - w standardzie ta opcja jest pusta. Chodzi w niej o to, że jeżeli chcemy aby SP wykonywał niestandardowy odlot (np. utrzymywanie określonego kursu po odlocie), wpisujemy żądany kurs ręcznie, CFL - Cleared Flight Level, czyli zezwolona wysokość do której ma wznosić SP (inaczej initial climb), ASSR - Assigned SSR code, czyli przydzielony kod transpondera, DFREQ - Departure Frequency, czyli częstotliwość, jaką pilot powinien dostać po odlocie, RMK - ewentualnie informacje, które chcemy podać pilotowi. Na przykład chcemy, aby pilot zgłosił przy prośbie na uruchamianie/wypychanie, z której intersekcji pasa chce startować (ON INITIAL CONTACT REPORT REQUESTED INTERSECTION FOR DEPARTURE), czy aktualny czas TSAT (w przypadku EPWA, TSAT XXXX, YOU CAN UPDATE YOUR TOBT ON VATS.IM/EPWA-ACDM)
Jeżeli Departure List jest poprawnie uzupełniona, w oknie do DCL wszystko wypełni się automatycznie - Twoim zadaniem jest to jedynie zweryfikować.
Jeżeli wszystko się zgadza, na dole mamy 3 opcje: SEND MSG - wysyła zezwolenie DCL do pilota, R/T - Revert To Voice, np., gdy plan lotu jest nieprawidłowy. System wysyła wtedy wiadomość do pilota, aby zgłosił się po zezwolenie na radiu. Cancel - zamyka tylko okienko, nie wysyła zezwolenia ani polecenia na zgłoszenie się na radiu.
W momencie gdy pilot zaakceptuje zezwolenie, prostokąt odpowiadający za pole Clearance Received Flag zmieni kolor (na biały), tak jakbyśmy to my zaznaczyli poprawne odczytanie zezwolenia.